ćwiczenia do terapii jąkania

Ćwiczenia oddechowe

         Mają one zapobiegać mówieniu na wdechu, a także powstawaniu rozbieżności między tekstem mówionym a rytmem oddychania. Celem ćwiczeń oddechowych jest wydłużenie fazy wydechowej, regulowanie pracy przepony, pogłębianie oddechu i dowolne nim gospodarowanie.

         Przykładowe ćwiczenia oddechowe:

·        usprawnianie oddechu brzuszno-przeponowego w pozycji leżącej;

Zestaw I

Leżenie na plecach. Nogi rozluźnione. Jedna dłoń spoczywa na mostku klatki piersiowej, druga powyżej pępka, na brzuchu.

-         Wdech nosem i swobodny wydech ustami.

-         Wdech. Lekkie naciskanie dłonią mięśni brzucha i wydychanie powietrza przy jednoczesnym zwalnianiu oporu naciskającej dłoni. Wymawianie przy tym długiego fff…

-         Dociąganie do klatki piersiowej nogi ugiętej w kolanie – wdech. Wyprostowanie nogi – wydech. To samo z nogą drugą.

·        dmuchanie na różne przedmioty ze wskazaniem nabierania powietrza w dolną część klatki piersiowej (np. dmuchanie na pasek papieru, na piórka, na waciki, na płomień świecy, nadmuchiwanie gumowego balonika…).

Ćwiczenia oddechowo-głosowe

         Podczas wykonywania tego rodzaju ćwiczeń występuje równocześnie utrwalanie toru oddechowego brzuszno-przeponowo-żebrowego oraz podparcia oddechowego. Ćwiczenia te powinny być wykonywane z łagodnym nastawieniem wiązadeł głosowych.

         Przykładowe ćwiczenia:

·        na jednym pełnym wydechu głośne przeciąganie samogłosek ustnych: a, o, e, u, i, y;

·        na jednym pełnym wydechu szeptem przeciąganie samogłosek ustnych: a, o, e, u, i, y;

Ćwiczenia płynnej realizacji połączeń samogłoskowych

         Ćwiczenia te realizowane są na jednym pełnym wydechu bez zwarć krtaniowych (legato). Są to ćwiczenia płynnej mowy.

         Przykładowe ćwiczenia:

·        głośne i szeptem przeciąganie samogłosek z zastosowaniem tzw. „chuchających” przerywników:

-         chao – chao – cho

-         chae – chae – che

-         chaei – chaei – chi

-         chaeiy – chaeiy – chy (w różnej tonacji)

·        ćwiczenia bez zwarć krtaniowych połączeń samogłoskowych:

-         aoeuiy – aoeuiy – aoeuiy…

Ćwiczenia w mówieniu

         Polegają na terapeutycznym czytaniu tekstu, który jest odpowiednio dobrany do wieku pacjenta, na odpowiadaniu na pytania i zadawaniu pytań, na wypowiadaniu się na temat przedstawionej ilustracji itp. za pomocą śpiewu, mowy głośnej, szeptanej. W ćwiczeniach tych występuje powtarzanie 3 razy tych samych wypowiedzi z próbą stosowania gestów płynności. 

Ćwiczenia szerokiego i miękkiego otwierania i zamykania ust oraz warg – to ćwiczenia usprawniające narządy artykulacyjne.

         Przykłady ćwiczeń usprawniających wargi i policzki:

·        oddalanie od siebie kącików ust, jak przy wymawianiu „i”

·        zbliżanie do siebie kącików ust, jak przy wymowie ”u”

·        cmokanie

·        parskanie

·        nadymanie policzków

·        ssanie górnej wargi a następnie dolnej

·        wymawianie na przemian „a” – „o” przy maksymalnym oddalaniu od siebie wargi górnej i dolnej.

Przykłady ćwiczeń usprawniających język:

·        wysuwanie języka na zewnątrz i cofanie go w głąb jamy ustnej

·        dotykanie językiem nosa, brody

·        dotykanie językiem kolejno górnych zębów

·        wysuwanie języka w lewo, w prawo

·        wsuwanie języka między zęby

·        kląskanie językiem

·        dotykanie czubkiem języka górnych zębów i dolnej wargi.