zabawa zamiast ćwiczeń :)

różnicowanie szeresu syczącego i szumiącego - utrwalamy w zdaniach

W wolnym czasie Jacuś czyta czasopisma sportowe 

zajadając się soczystymi owocami z miseczki.

Mowa bezdźwięczna – co to takiego?

Logopeda powiedział, że moja córka ma „mowę bezdźwięczną”, 

co jest powodem jej niewyraźnej mowy. 

Czy mogłabym uzyskać więcej informacji na ten temat?

 

Mowa bezdźwięczna jest wadą wymowy, które przejawia się pozbawieniem dźwięczności niektórych głosek dźwięcznych. Głoski dźwięczne realizowane są wtedy jak ich bezdźwięczne odpowiedniki. Oto przykłady:

szapa (żaba)
papa (baba)
tom (dom)
fota (woda)

Wymowa pozbawiona dźwięczności powoduje, że słowa są zniekształcane, a co za tym idzie – wypowiedzi mogą być niezrozumiałe, pozbawione sensu. Im szybciej zauważysz bezdźwięczną realizację głosek u swojego dziecka, tym szybciej będzie można podjąć właściwe kroki terapeutyczne i zmienić jakość jego mowy.

Co mogę robić, aby wycofywać mowę bezdźwięczną w domu?
Niezwykle istotna jest dobra diagnoza – logopeda wskaże, które głoski są pozbawione dźwięczności i zaproponuje plan terapii. Ważne więc, aby wypisać sobie te głoski i wykorzystywać ćwiczenia logopedyczne, które będą angażowały te głoski.

1. Zabawy dźwiękami
Wykorzystaj zabawy dźwiękonaśladowcze i onomatopeje. Jeśli pracujecie akurat nad głoską G, odszukaj dźwięki z tą głoską. Nic prostszego! Indyk woła GUL GUL, gąska mówi GĘ GĘ, kiedy łaskoczemy wołamy GILI GILI.
Podobnie zrobisz z głoską B: baranek woła BE, auto trąbi BI BI, a kiedy coś spada, to mówimy BACH!
Warto w takich zabawach popracować też na opozycjach głoskowych: dzidziuś gaworzy GU GU, a kukułka woła KU KU.
Aby bawić się dźwiękami, wykorzystaj zabawki, które będą mówiły, figurki zwierząt, karty z onomatopejami. Zachęcaj dziecko do powtarzania, nazywania, zabawy!

 2. Nauka czytania sylabami
Symultaniczno-sekwencyjna nauka czytania prof. Jagody Cieszyńskiej to nie tylko fantastyczny sposób na przyjemną naukę czytania dla najmniejszych dzieci! Ze względu na wprowadzanie nowych paradygmatów sylab w opozycjach T – D, K – G, F – W, jest doskonałą metodą uzupełniającą terapię mowy bezdźwięcznej. Możesz wykorzystać ją do ćwiczenia różnicowania sylab, ale także wyraźnej ich artykulacji. Takie ćwiczenia przygotują także dziecko do kolejnego etapu: artykulacji sylab.

 3. Ćwiczenia słuchowe
Niezwykle istotnym aspektem jest ćwiczenie słuchu fonemowego. To, czy dziecko dostrzega różnice między słowami półka – bułka, koza – kosa, budzik – bucik, zależne jest od sposobu wypowiadania słów.

Motywujemy do ćwiczeń – 6 pomysłów!

Czy masz czasami problem z motywowaniem swojego dziecka do wykonywania ćwiczeń logopedycznych? Twoje dziecko nie dostrzega problemu wymowy, jest mu „wszystko jedno”? Ćwiczenia, które zadaje logopeda są „nudne”? A może Twoje dziecko szybko się nudzi? Zdecydowanie brak mu motywacji!

Poznaj sześć prostych sposobów na zmotywowanie swojego dziecka do wykonywania ćwiczeń logopedycznych!

1.Pozwól zrozumieć!
Czy Twoje dziecko dostrzega i rozumie ten sam problem, co Ty? Czy słyszy, że inne dzieci mówią nie tak, jak trzeba? A może to Twój maluch słyszy, że nie wszystkie wyrazy są takie, jak powinny. Czy wie, że Ty, rodzic, mówisz dobrze? Czy rozróżnia piękne słowa, które wypowiada mama, od „przekręconych” słów, które wypowiada skrzat, pacynka lub dzidziuś? Niezwykle istotne jest, aby dziecko zrozumiało, że coś z jego mówieniem jest „nie tak”, a wystarczy trochę poćwiczyć, aby buzia dziecka zaczęła ładniej mówić. Wyjaśnij więc, bez piętnowania i krytyki, na czym polega Wasz problem.

2. Stwórz atrakcyjność!
To dziecko – trzeba je przekonać, zachęcić. Ćwiczenia polegające na ciągłym powtarzaniu słówek są po prostu… nudne! Sięgnij po grę logopedyczną, dostosowaną do Waszego problemu. Równie dobrze może to być gra edukacyjna, w której przebieg wpleciesz zadania. Innym pomysłem jest wykorzystanie zabaw ruchowych połączonych z ćwiczeniami artykulacyjnymi. Czasami ćwiczenia logopedyczne odbywają się podczas wspólnego przygotowywania pizzy, zabawy klockami a nawet podczas drogi do przedszkola czy szkoły!

3. Nie marnuj czasu!
Aktywni i pomysłowi rodzice zabierają proste ćwiczenia logopedyczne na plac zabaw, do samochodu, na wakacje, na spacer, na zakupy. Każde dobrze wypowiedziane przez dziecko słowo czy zdanie przybliża je małymi kroczkami do celu. Właściwie to wcale nie musisz mówić dziecku: O, teraz będziemy ćwiczyć słówka, głoski, sylaby. Wystarczy, że w atrakcyjny sposób wyjaśnisz zasady zabawy językowej (np. szukamy słów zaczynających się na sylabę SA….), konkursu na najbardziej wygimnastykowany język czy słuchowego ćwiczenia Podziel na sylaby.

4. Wykorzystuj sytuacje!
Najważniejszym i zarazem najbardziej czasochłonnym etapem pracy nad głoskami jest etap automatyzacji. Najlepiej wtedy zwracać uwagę na wymowę dziecka w codziennych sytuacjach tak, aby ćwiczenia wykonywane w gabinecie lub w domu, przenosić do życia codziennego.

5.Zdobywaj punkty!
Punkty możesz zaznaczać w specjalnej tabelce, którą możesz pobrać tutaj:

https://logopedyczneinspiracje.blogspot.com/search/label/tablice%20motywacyjne

Do zaznaczania aktywności, jaką jest wykonywanie ćwiczeń, wykorzystaj pieczątki, naklejki, mazaki i kredki. Zrób tak, aby to była tabelka dziecka – niech ono samo będzie odpowiedzialne za jej uzupełnianie. Chęć zdobycia punktu w danym dniu z pewnością zaktywizuje malucha do wykonywania ćwiczeń! Punkty mogą być wymieniane na atrakcyjne nagrody: wyprawę na basen, zbudowanie namiotu, wspólne upieczenie babeczek. Zabawki czy słodycze nie są dobrym pomysłem, ponieważ nie wzmacniają więzi między dzieckiem a rodzicem. Wykorzystaj na nagrody to, co będziecie mogli zrobić razem!

6.Chwal za postępy!
Zauważaj postępy dziecka i chwal je za nowe osiągnięcia! To, że zrobiło krok do przodu: wygimnastykowało język, utrwaliło głoskę w sylabach, nauczyło się mocno dmuchać, powiedziało pierwsze zdanie, w którym ani razu się nie pomyliło, to są sukcesy! Wykorzystaj motywatorki: naklejki z buźkami, odznaki, medale. 

Dlaczego logopeda wysyła na badanie słuchu?

Rodzice, zawsze poproście swojego logopedę, aby wyjaśnił przyczynę kierowania na badania; nawet więcej – jeśli czegoś nie rozumiecie, poproście o wytłumaczenie wykonywania działań, cel wybranych ćwiczeń.

Logopedzi mogą, a w przypadku niepewności – powinni! kierować do innych specjalistów: psychologa, neurologa, laryngologa, foniatry.

Logopeda wykonuje podstawowe badania: badanie słuchu fizjologicznego,   które określi czy dziecko słyszy dźwięki z otoczenia i rozróżnia je, oraz badanie słuchu fonematycznego,  które pozwala stwierdzić, czy dziecko dobrze słyszy głoski.

Czasami dorosłym wydaje się, że dziecko doskonale słyszy. Tylko dlaczego nie mówi? Jeśli mówi – dlaczego zamienia głoski, sylaby w wyrazach? Dlaczego, choć mówi – rozumie JE tylko mama i tata?

Oto Ala…

Ala ma 3 lata, od pół roku chodzi do przedszkola. Inne dzieci z grupy zaczęły mówić, a Ala dalej posługuje się samogłoskami i sylabami przypominającymi wyrazy, co jest zupełnie niezrozumiałe. Ala komunikuje się z dziećmi i rodziną gestami. Babcia, zaniepokojona, przyszła na badanie logopedyczne. Logopeda skierował do laryngologa. Po kilku tygodniach mama Ali dziękowała logopedzie: okazało się, że uszka Ali są zatkane; następnie zdiagnozowano w kanałach słuchowych płyn, którego nie powinno być. Dziewczynka czeka na drenaże, a rodzice rozpoczęli intensywną terapię logopedyczną.

Co w tych uszkach?

Różne są przyczyny zaburzeń słuchu: czasem jest to zalegająca woskowina, czasem płyn; innym razem może to być kwestia powiększonych migdałów lub obecność trzeciego migdała, który powiększony, utrudnia prawidłowe słyszenie. Często jest to również niedosłuch lub głuchota. Czy to są powody, które można bagatelizować?

Rodzicu, pamiętaj!

Logopeda nie posiada specjalistycznego sprzętu, w który wyposażony jest laryngolog lub audiolog. Nie ma aparatury, którą sprawdzi wnętrze uszka i przedział słyszanych decybeli. Może, na podstawie doświadczenia i obserwacji, wskazać możliwą przyczynę zaburzeń mowy i skierować dziecko do specjalisty, co znacznie ułatwi dalsze postępowanie logopedyczne. Kontrolna wizyta u specjalisty często pomaga rozwiązać problem z brakiem mowy, zaburzeniami mowy i wymowy!

Nie bójcie się badań, na które wysyła Was logopeda!

Rysowanie mandali - technika relaksacyjna dla dzieci

Współcześnie, kiedy jako zabawki dla dziecka służą tablet i telefon, jeszcze istotniejsze stało się, aby małe dzieci znały odpowiednie techniki relaksacyjne. Możemy to osiągnąć poprzez gry, aby dzieci podczas zabawy mogły rozwijać swoje zasoby umysłowe i umiejętności niezbędne do życia we współczesnym świecie.
Żyjemy w społeczeństwie pełnym pośpiechu, bodźców i natychmiastowego nagradzania. W związku z tym ogromne znaczenie ma dysponowanie zasobami, które przynoszą większe poczucie samokontroli.

Rysowanie mandali

Rysowanie mandali nie tylko sprzyja relaksowi i refleksji, ale także umiejętności koncentracji i kreatywności. W bibliotekach i w internecie można znaleźć liczne odpowiednie alternatywy, które pokochają Twoje dzieci.

ćwiczymy język i wargi

 

 źródło: brzeczychrzaszcz

Zabawa w pranie

Oto pomysł na zajęcia z rozwieszaniem prania. Zabawa ta jest na tyle uniwersalna, że możemy poćwiczyć dzięki niej  zarówno aparat artykulacyjny, słuch fonemowy, poprawną wymowę głosek ale też np.czytanie. Można również wykorzystać do różnicowania głosek - i piszemy na koszulkach np. wyrazy z głoskami „cz” i „c”.

Co będzie potrzebne do wykonania prania?

1. dwa prostokątne kartony
2. sznurek
3. klamerki dekoracyjne
4. szablony koszulek
5. dziurkacz

Pomysł zaczerpnięty został od p. Magdaleny Warczak.
Życzę udanej zabawy! :)

ćwiczenia oddechowe z rybkami

 

Źródło: Ewelina Zarębska-Bączyk

Nakarm mnie :) na rybkach piszemy trudne wyrazy (ćwiczenia artykulacyjne) i przenosimy słomką ( ćwiczenie oddechowe)

wzbogacamy słownictwo

PANI JĘZYCZKOWA PIECZE CIASTO - bajeczka logopedyczna do usprawniania aparatu artykulacyjnego

PANI JĘZYCZKOWA PIECZE CIASTO

 

      Pani Języczkowa będzie miała gości, więc postanowiła upiec ciasto. Najpierw do miski (robimy z języka „miskę” – przód i boki języka unosimy do góry, tak, by w środku powstało wgłębienie) wsypała mąkę i cukier (wysuwamy język z buzi, a potem go chowamy, przesuwając nim po górnej wardze, górnych zębach i podniebieniu). Następnie rozbiła jajka (otwierając szeroko buzię , kilkakrotnie uderzamy czubkiem języka w jedno miejsce na podniebieniu). Wszystkie składniki mieszała (obracamy językiem w buzi w prawo i w lewo) i mocno ucierała (przesuwamy językiem po górnych zębach, następnie po dolnych).

      Gdy ciasto się upiekło pani Języczkowa ozdobiła je polewą czekoladową (przesuwamy czubkiem języka po podniebieniu w przód, w tył i w bok), obsypała rodzynkami (dotykamy językiem każdego górnego zęba), orzechami (dotykamy językiem każdego dolnego zęba).

      Gdy ciasto ostygło, poczęstowała gości, którym ono bardzo smakowało (oblizujemy wargi językiem).

                                                                                                                                   Smacznego!

Lew i wrona - wierszyk do utrwalania głoski w

Lew i wrona

Do lwa wrona się odzywa: „Po co panu taka grzywa?

W oczy wchodzi, w nos łaskocze, lepiej zrobić z niej warkocze!”

Lwisko warczy, wącha wronę: „Ej, gadanie zakończone!

Pani Żarty są niesmaczne, wnet się chyba gniewać zacznę!”

PSZCZOŁA SŁODUSZKA - przykładowy tekst służący do wprowadzania w stan relaksu

Relaksacja to pojęcie szerokie, istnieje wiele rodzajów treningów relaksacyjnych, m.in. trening autogenny Schultza, relaksacja Jacobsona, czy medytacje.

Głównym celem technik relaksacyjnych jest wprowadzenie w stan odprężenia i dobrego samopoczucia fizycznego oraz psychicznego. Relaks jest jednym ze sposobów na łagodzenie napięcia emocjonalnego i stresu – zjawisk obecnych w życiu codziennym, także u dzieci. Trening relaksacyjny wzmacnia koncentrację uwagi, rozwija wyobraźnię, redukuje lęki i agresję, poprawia relacje w grupie. Poniżej przykład tekstu do ćwiczeń relaksacyjnych:

PSZCZOŁA SŁODUSZKA - 

Adaptacja treningu autogennego Schultza

                                                        
 

           Posłuchajcie bajki o pszczole Słoduszce. Postarajcie się przeżyć to, co ona. „Było lato, słońce mocno grzało. Pachniały kwiaty. Słoduszka od rana zbierała z kwiatów słodki nektar. Musiała bardzo szybko poruszać skrzydełkami. Poczuła zmęczenie. Ile to jeszcze kwiatów muszę odwiedzić? Zaczęła liczyć: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Słoduszce zaczął się plątać język, położyła się wygodnie na dużym liściu, rozluźniła zmęczone nóżki i łapki, zamknęła oczy. Jej brzuszek zaczął spokojnie oddychać. Jak mi dobrze. Moja prawa łapka staje się coraz cięższa, nie chce mi się jej podnieść. Moja lewa łapka staje się leniwa, nie chce mi się jej podnieść. Tylko mój brzuch równiutko, spokojnie oddycha. Prawa noga z przyczepionym woreczkiem miodu staje się ciężka, coraz cięższa i cięższa. Lewa noga, też z woreczkiem miodu staje się ciężka. Nie chce mi się jej podnieść. Głowa jest tak wygodnie ułożona. Jestem spokojna, słyszę spokojną muzykę. Czuję jak słońce ogrzewa moje nogi i łapki. Jest mi coraz cieplej. Jestem spokojna. Czuję się bezpiecznie. Ogarnia mnie senność. Zasypiam, zasypiam, zasypiam”.

Techniki relaksacyjne – trening autogenny J. H. Schultza

 

W stanie relaksu zwalnia i pogłębia się oddech, zwalnia serce, zmniejsza się zużycie tlenu i napięcie mięśniowe, rozszerzają się niektóre naczynia krwionośne i zmniejsza się tempo przemiany materii. To rodzaj przyjemnej psychicznej i fizjologicznej demobilizacji, który odczuwa się jako wewnętrzny spokój, odprężenie, błogostan oraz łagodną euforię.
Takie stany można uzyskać drogą odpowiedniego treningu, podczas którego organizm ładuje się dodatkową życiową energią jak akumulator. Jedną z bardziej znanych technik relaksacyjnych jest trening autogenny J. H. Schultza. Technika ta składa się z dwóch rodzajów ćwiczeń: odczuwania ciężaru ciała oraz jego ciepła. Ćwiczenie treningu autogennego polega na rozluźnianiu ciała, a następnie na stosowaniu autosugestii w bardzo prostej formie. Tekst autosugestii najlepiej nagrać.
Usiądź wygodnie na krześle, stopy ustaw równolegle, płasko na podłodze. Ręce niech będą lekko zgięte w łokciach, dłonie lekko ugięte oprzyj na udach. Zwróć uwagę na palce dłoni, powinny być swobodnie „puszczone”. Wyprostuj kręgosłup. Celem relaksu jest uzyskanie fizycznego rozluźnienia i psychicznego odprężenia oraz osiągnięcie związanego z nimi poczucia spokoju.

Ćwiczenie odczuwania ciężaru ciała

Siedzę wygodnie. Jestem spokojny/a, zupełnie spokojny/a. Zamykam oczy. Oddycham spokojnie. Obserwuję swój oddech. Odczuwam spokój, błogi spokój. Oddycham lekko i spokojnie. Rozluźniam mięśnie wokół oczu. Moje oczy są pasywne, zwrócone do wewnątrz, rozluźniam nos, policzki i uszy. Odprężam mięśnie wokół ust. Moja dolna szczęka lekko opada, moja szyja nieco się wydłuża. Rozluźniam skórę na głowie w kierunku karku, rozluźniam kark i barki. Rozluźniam mięśnie prawej ręki. Prawa ręka jest ciężka, bardzo ciężka, nie mogę jej podnieść. Oddycham lekko, spokojnie. Odczuwam spokój. Rozluźniam mięśnie lewej ręki. Lewa ręka jest ciężka, bardzo ciężka, nie mogę jej podnieść. Moje obie ręce: prawa i lewa są bardzo ciężkie, przylegają do podłogi. Rozluźniam przód ciała. Moje piersi, pas brzuch i podbrzusze są ciężkie, bardzo ciężkie, nie mogę ich podnieść. Ciężar z przodu ciała spływa na podłoże. Rozluźniam tył ciała, mięśnie wzdłuż kręgosłupa, pas miednicę i pośladki. Tył ciała jest ciężki, bardzo ciężki nie mogę go podnieść. Rozluźniam mięśnie prawej nogi. Prawa noga jest ciężka, bardzo ciężka, nie mogę jej podnieść. Oddycham lekko, spokojnie. Odczuwam spokój. Rozluźniam mięśnie lewej nogi. Lewa noga jest ciężka, bardzo ciężka, nie mogę jej podnieść. Moje obie nogi: prawa i lewa są bardzo ciężkie, przylegają do podłogi. Oddycham lekko i spokojnie. Całe moje ciało jest rozluźnione. Czuję ciężar całego ciała. Odczuwam głęboki, wewnętrzny spokój. Całe moje ciało wypoczywa i powraca do harmonii.

Wrażenie ciężkości w miarę praktyki coraz łatwiej rozprzestrzenia się na całe ciało. W stanie głębokiego rozluźnienia pozostań pięć do dziesięciu minut. Następnie podaj autosugestię – „uczucie ciężkości ustępuje, poruszam rękami i nogami, całe ciało odzyskuje zdolność ruchu”. Policz w myślach do pięciu i otwórz oczy. Kiedy opanujesz umiejętność odczuwania ciężaru ciała, przystąp do ćwiczenia wyzwalania ciepła w organizmie.

Ćwiczenie odczuwania ciepła

Leżę wygodnie, bardzo wygodnie, jestem spokojny/a, zupełnie spokojny/a. Zamykam oczy. Odprężam wszystkie mięśnie ciała. Czuję, jak napięcie mięśni ustępuje. Ustępuje powoli i całkowicie. Oddycham lekko i spokojnie. Odczuwam spokój, błogi, kojący spokój. Ciepło przepływa przez moją lewą rękę, płynie od ramienia w kierunku dłoni. Z każdą chwilą czuję je wyraźniej, jeszcze wyraźniej. Lewa ręka jest coraz cieplejsza. Oddycham lekko i spokojnie. Ciepło teraz przepływa przez moją prawą rękę, płynie od ramienia w kierunku dłoni. Z każdą chwilą czuję je wyraźniej, jeszcze wyraźniej. Prawa ręka jest coraz cieplejsza. Oddycham lekko i spokojnie. Ciepło zaczyna przepływać przez moją lewą nogę, płynie od pachwin do stopy. Z każdą chwilą czuję je wyraźniej, jeszcze wyraźniej. Moja lewa noga jest coraz cieplejsza. Oddycham lekko i spokojnie. Ciepło zaczyna przepływać przez moją prawą nogę, płynie od pachwin do stopy. Z każdą chwilą czuję je wyraźniej, jeszcze wyraźniej. Moja prawa noga jest coraz cieplejsza. Oddycham lekko i spokojnie. Z rąk ciepło promieniuje na klatkę piersiową, z nóg przesuwa się w kierunku brzucha. Czuję szczególne ciepło w splocie słonecznym (miejscu między końcem mostka i pępkiem). Mój splot słoneczny jest bardzo ciepły. Ze splotu słonecznego płynie strumień ciepła. Ciepło ogarnia całe moje ciało. Moje ciało jest ciepłe tak, jakbym zanurzał/a się w ciepłą kąpiel. Jedynie moje czoło pozostaje chłodne. Czoło zawsze jest chłodne. Jestem całkowicie odprężony/a i ciepły/a. Jedynie moje czoło pozostaje chłodne.

Pozostań w tym stanie co najmniej pięć minut. Następnie policz w myślach od jednego do pięciu i spokojnie otwórz oczy. Poleż jeszcze chwilę z otwartymi oczami, obserwuj uczucie głębokiego spokoju, którego doświadczasz. Zatrzymaj je w sobie. Uczucie ciepła powoli odpływa od Ciebie i ciepłota ciała powraca do stanu normalnego.
Kiedy nauczysz się w praktyce odczuwać ciężar i ciepło swojego ciała, połącz dwa oddzielne ćwiczenia. Najpierw odczuwaj ciężar ciała, a następnie jego ciepło. Systematyczne stosowanie relaksacji pomaga oszczędzać życiową energię, uzyskać wewnętrzny spokój, poprawia samopoczucie, zwiększa akceptację siebie, innych i sytuacji, które spotykają nas każdego dnia.

gimnastyka warg i języka z klaunem :)

Spróbuj mocno przykleić czubek języka do podniebienia tuż za zębami i opuszczać dolną szczękę.

Ile razu dasz radę tak zrobić?

Wypychamy językiem policzki po bokach, 

jakbyśmy chcieli coś z nich zlizać 

- najpierw z jednej strony.

Potem z drugiej strony..

 

robimy dzióbek..

 

na zmianę z szerokim uśmiechem..

 

a teraz język robi "wahadełko"

- wędrując od kącika do kącika ust

 

na zmianę..i w coraz szybszym tempie..

 

przesyłamy całusy..

 

pionizujemy język w kierunku nosa..

 

myjemy języczkiem zęby na górze i na dole 

od zewnętrznej strony..

wysuwamy język jak najdalej na brodę..

 

oblizujemy wargi dookoła..

 

myjemy języczkiem zęby na górze i na dole 

od wewnętrznej strony.. 

chowamy czerwień warg do środka

i oblizujemy wargi w druga stronę..

 

i szeroko otwieramy buzię..

Trzy kurki - wierszyk do utrwalania głosek szeregu szumiącego sz, ż, cz

“Trzy kurki”

Wyszły w pole kurki trzy
i gęsiego sobie szły.
Pierwsza z przodu, 

w środku druga, trzecia z tyłu,
oczkiem mruga.
I tak sznurkiem kurki
trzy,
raz dwa, raz dwa, w pole szły...

S. Rostworowski 

utrwalamy głoski szeregu szumiącego szcz

Szczaw, Mszczonowa, szczotka, szczęście, szczwany, Szczytno, płaszcz, leszcz, gąszcz, chrząszcz, klaszcze, szczudła, chaszcze, deszcz, szczebiot, szczygieł, wrzeszczy, szczypała, szczelina, kleszcz, pszczoła, Szczepan, szczep, szczelny, Szczecin, Szczawnica, szczeniak, Szczyrk, szczypawki, szczypiorek, szczycić się, szczur, Pszczyna, pluszcze, bluszcz, jaszczurka, wieszcz, jeszcze, paszcza, tłuszcz, puszcza, łuszczyca, taszczy, dreszcz, piszczy, pszczoła, wieszcz, szczapa, Szczepcio, szczegół, szczególny, szczegółowo, szczeka, szczep, szczeble, szczęka, deszczówka, leszczyna, barszcz, zmarszczony, chrabąszcz, szczapa, szczątkowy, szczypce, szczypta, szczyt, niszcz, paszcz, piszcz, proboszcz, pryszcz
Szczepan ma szary płaszcz.
W garnuszku jest barszcz.
Wczoraj padał deszcz.
Pod krzaczkiem kryje się jaszczurka.
Na leszczynie siedzą szczygły.
Na stołeczku leży szczotka.
Włóż płaszcz w deszcz. 

oraz dodatkowo:

gwiżdż, zmiażdż, dżdżownica, bliższy,cięższy, dłuższy, droższy, niższy, podwyższać, węższy, wyższy

Utrwalamy s - Sanna morsa