ĆWICZENIA SPRAWNOŚCI APARATU ARTYKULACYJNEGO

Warunkiem prawidłowego wymawiania wszystkich głosek jest między innymi sprawne działanie narządów mowy. Realizacja każdej głoski wymaga innego układu artykulacyjnego i innej pracy mięśni. Ćwiczenia narządów artykulacyjnych mają na celu wypracowanie zręcznych i celowych ruchów języka, warg i podniebienia. Dziecko musi mieć wyczucie danego ruchu i położenia poszczególnych narządów mowy.

Jeżeli jest znaczne obniżenie sprawności ruchowej także w zakresie dużej i małej motoryki, zaczynamy pracę od ćwiczeń ruchowych całego ciała i usprawniania manualnego.

a)     otwarte szeroko usta, wyciąganie i chowanie języka (język długi i cienki);

b)    unoszenie języka wysoko do nosa i wysuwanie na brodę;

c)     dotykanie czubkiem języka w kąciki ust;

d)    oblizywanie językiem ust dookoła;

e)     szeroki uśmiech (usta zamknięte, nie widać zębów) i mały dzióbek - na zmianę;

f)      szeroki uśmiech (usta rozchylone, widać zęby) i kółeczko z ust (ryjek jak u świnki);

g)     cmokanie – usta ułożone w mały dzióbek;

h)     kląskanie językiem jak konik, ze ściąganiem i rozciąganiem ust;

i)       oblizywanie podniebienia (język oblizuje podniebienie od tyłu do przodu unosząc się wysoko do góry, usta są szeroko otwarte);

j)       oblizywanie okolicy warg, parskanie;

k)     za dolnymi zębami – ruchy wymiatające (usta szeroko otwarte);

l)       wypychanie językiem policzków i oblizywanie zębów dookoła przy zamkniętych ustach;

m)  oblizywanie czubkiem języka górnych zębów (usta szeroko otwarte);

n)     „liczenie” czubkiem języka górnych zębów – czubek języka dotyka kolejno górnych zębów.

 

Dodatkowe ćwiczenia pionizacji języka i usprawniania jego czubka:

o       zlizywanie z talerzyka czekoladki w proszku, oranżadki;

o       robienie na kartce papieru małych śladów czubkiem języka po zlizywaniu czekoladki (można wcześniej na kartce zaznaczyć flamastrem kropki i język ma dotknąć właśnie w te miejsca);

o       zbieranie z talerzyka czubkiem języka pojedynczych ziarenek ryżu preparowanego;

o       przyklejenie do podniebienia za górnymi zębami kawałka chrupka i ściąganie go czubkiem języka (broda nisko opuszczona).